در حال بارگذاری ...
  • تلگرام
  • با الهام از منابع غنی در ادبیاتِ داستانی:

    صحنه‌ی تئاتر خراسان را سرشار از مطالعه کنیم

    آرش خیرآبادی، نمایش‌نامه‌نویس، مدرس تئاتر و سردبیر تارنمای مشهدتئاتر، در جامعه‌یی که روز به روز میزانِ مطالعه‌ی کتاب کم‌تر و کم‌تر می‌شود، وظیفه‌ی اهل مطالعه و هنر، سنگین‌تر و سنگین‌تر خواهد شد. چرا که این مسوولیتِ اهالی‌ی هنر است تا فرهنگِ مطالعه را هر چه بیش‌تر، در میانِ جامعه‌ی خویش رواج داده و عموم را به سوی آگاهی و دانستنِ افزون‌تر، سوق دهند.
    اگر از کتاب‌های مقدس صرف نظر کنیم، بیش‌ترین میزانِ مطالعه در میانِ جوامع بشری، مربوط به کتاب‌های رُمان است. ادبیاتِ داستانی در همه‌ی کشورها از بالاترین فروش برخوردار بوده و گاه هستند کتاب‌هایی که تیراژشان به بیش از دویست میلیون نسخه می‌رسد. به عنوانِ نمونه «داستان دو شهر» [اثر چالز دیکنز] بیش از دویست میلیون نسخه تا به حال فروش داشته یا کتاب «خدایگانِ انگشتری‌ها/ اربابِ حلقه‌ها» [اثر جی‌آرآر تالکین] بیش از یک‌صد و پنجاه میلیون نسخه فروخته است. در میانِ پرفروش‌ترین کتاب‌های تاریخ، نام‌هایی چون «شهریار کوچولو» [آنتوان دو سنت اگزوپری]، «هابیت» [جی‌آرآر تالکین]، «ده بچه‌زنگی» [آگاتا کریستی] و رؤیای تالار سرخ [کائو ژوکین] همه با بیش از یک‌صد تا یک‌صد و چهل میلیون نسخه، از جمله‌ی پرمخاطب‌ترین کتاب‌های تاریخ‌اند که اتفاقن همگی، جزو ادبیاتِ داستانی محسوب می‌شوند. به این آمار اگر همه‌ی مجموعه‌ی «هری پاتر» [جی‌کی رولینگ] را اضافه کنیم، رقمِ باورنکردنی‌ی چهارصد و پنجاه میلیون نسخه به دست می‌آید!
    ***
    در ایران نیز اگر از آمارِ کتاب‌های قرآنِ کریم، دیوانِ حافظ و شاه‌نامه بگذریم، به تبعِ دیگر کشورهای جهان، ادبیاتِ داستانی، پرمخاطب‌ترین کتاب‌ها هستند. در نتیجه، برای بالاتر بردنِ میزانِ مطالعه در یک جامعه، بهترین راه، نشرِ آثارِ داستانی و ترغیبِ عموم به خواندنِ رمان و داستان کوتاه خواهد بود.
    رمان‌هایی چون «کلیدر» [محمود دولت آبادی]، «سوو شون» [سیمین دانشور]، «بامداد خمار» [فتانه حاج‌سید جوادی]، «بوف کور» [صادق هدایت] و بسیاری از عنوان‌های دیگر، همه و همه، جزو آثار ادبیاتِ داستانی‌اند که مخاطبانِ فراوانی را از زمانِ نشر تا امروز، به خود جلب نموده‌اند.
    تئاتر، به عنوانِ یکی از نهادهای فرهنگ‌سازِ جامعه، همواره از دیرباز تا کنون، ادبیاتِ داستانی را دست‌مایه‌ی بسیاری از نمایش‌نامه‌های خویش کرده است. اهمیت تآتر در پرداختِ به داستان و میزانِ اقبالِ عمومی‌اش به حدی ست که اغلبِ داستان‌نویسانِ مشهور، علاوه بر داستان‌پردازی، به نمایش‌نامه‌نویسی نیز روی آورده‌اند. آثارِ نمایشی‌ی صادق هدایت، صادق چوبک، هوشنگ گلشیری، غلامحسین ساعدی و دیگران، همه‌گی افزون بر آثارِ داستانی، آثار درام نیز در کارنامه‌ی خویش دارند.
    ***
    تئاتر خراسان، از لحاظِ پرداخت نمایشی به آثارِ ادبیاتِ داستانی، فقیر است. ما کم‌تر سراغِ رمان‌های معروفِ ایرانی رفته‌ایم و با اقتباس از آن‌ها، نمایش‌نامه‌ای را بر صحنه برده‌ایم. کم‌تر اتفاق افتاده که رمانی را دست‌مایه‌ی کارِ خویش قرار داده و با اجرایی کردن‌اش، علاوه بر آشنایی‌ی مخاطب با یک اثرِ داستانی‌ی خوب، علاقه‌ی تماشاگر را به مطالعه‌ی بیش‌تر، برانگیخته‌ایم.
    به عنوانِ نمونه، رمانی چون «کلیدر» یا «جای خالی‌ی سلوچ» می‌تواند منبعی غنی از مجموعه‌ی باورها و مناسکِ خراسانی باشد که در قالبِ یک درامِ خوش‌پرداخت، به مخاطب ارایه می‌گردد.
    تئاتر خراسان نیاز مبرمی دارد تا با توسل به ادبیاتِ داستانی‌ی کشور، رنگ و بوی فرهنگی‌تری به خود گیرد. ما اغلب سراغِ مضامینی می‌رویم که ساخته و پرداخته‌ی خودِمان است و این البته جای بسی خوش‌حالی دارد؛ اما چه می‌شد اگر هر نمایش‌نامه‌نویسی در طولِ عمرِ کاری‌اش بر خود وظیفه می‌دانست تا با اقتباس از یک رمانِ پرفروشِ ایرانی، دستِ کم یک نمایش‌نامه را در کارنامه‌اش می‌گنجاند؟
     
    ***
    اگر حمل بر آرمان‌گرایی و خیال‌پردازی نشود، باید گفت که سرانه‌ی مطالعه‌ی اهالی‌ی تئاتر در هر جامعه‌ای باید بالاتر از دیگران باشد. یک تئاتری باید الگوی مطالعه‌ی بی‌وقفه و شاخصی برای سنجشِ سوادِ جامعه گردد. کتاب از دستِ تئاتری‌ها نباید بیافتد و این مهم باید تا آن‌جا پیش رود که اگر کسی را در خیابان با کتابی در دست دیدیم، پیش از هر چیز، بیاندیشیم که از اهالی‌ی تآتر است.
    صحنه‌ی تئاتر خراسان را از مطالعه باید سرشار کرد. صحنه‌ی تئاتر خراسان باید محلی برای ترویج فرهنگِ کتاب‌خوانی باشد و تآتری‌ها می‌بایست پیش از آن که دیگران را به خواندن ترغیب کنند، خود، سرآمدِ جمعیتِ اهل مطالعه باشند.
    بر روی سنِ تئاترِ خراسان، جای آثارِ فاخر ادبیات داستانی، خالی ست. ما وظیفه داریم به عنوانِ مجموعه‌ای فرهنگی، هر لحظه و به هر وسیله، مخاطبانِ خویش را تشویق به خواندن کنیم. و از آن‌جا که بهترین روش برای ترغیب به خواندن، معرفی‌ی آثارِ داستانی است، چه بهتر که بر خود فرض بدانیم تا هر سال، حداقل یک اثرِ اقتباسی را از ادبیاتِ داستانی، به روی صحنه ببریم.




    مطالب مرتبط

    رئیس انجمن خراسان رضوی هم‌زمان با سالروز شهادتِ امام رضا(ع) اعلام کرد

اجرای پرده‌خوانی و تآترِ خیابانی در مشهد
    رئیس انجمن خراسان رضوی هم‌زمان با سالروز شهادتِ امام رضا(ع) اعلام کرد

    اجرای پرده‌خوانی و تآترِ خیابانی در مشهد

    هم‌زمان با رحلتِ پیامبر اکرم(ص) و شهادتِ امامِ هشتمِ شیعیان، حضرت ثامن‌الحجج، حضرت امام رضا(ع)، با هم‌کاری انجمنِ هنرهای نمایشی‌ استان خراسان رضوی و مرکز آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی، چندین مراسمِ پرده‌خوانی و اجرای تآترِ خیابانی، با موضوعاتِ رضوی، در ورودی‌های مشهد ...

    |

    رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان رضوی:

با رویکرد گسترده‌تری وارد نمایش‌های آیینی شده ایم
    رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان رضوی:

    با رویکرد گسترده‌تری وارد نمایش‌های آیینی شده ایم

    رئیس انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی گفت: امسال انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان با رویکرد گسترده‌تری نسبت به سال‌های گذشته وارد حوزه ادبیات و نمایش‌های آیینی و هم‌چنین سه رشته نقالی یا پرده‌خوانی، تئاتر خیابانی و تعزیه‌گردانی شده‌است.

    |

    گام به گام با بیست و هشتمین جشنواره‌ی تآتر خراسان رضوی [رضوان]

مشاور عالی دبیر جشنواره‌ی تئاتر استان خراسان رضوی منصوب شد
    گام به گام با بیست و هشتمین جشنواره‌ی تآتر خراسان رضوی [رضوان]

    مشاور عالی دبیر جشنواره‌ی تئاتر استان خراسان رضوی منصوب شد

    طی حکمی از سوی آرش خیرآبادی، دبیر بیست و هشتمین جشنواره تئاتر خراسان رضوی، سیدجواد اشکذری به عنوان مشاور عالی بیست و هشتمین جشنواره تئاتر خراسان رضوی منصوب شد.

    |

    گام به گام تا بیست و هشتمین جشنواره‌ی تآتر خراسان رضوی [رضوان]

دبیران تخصصی و اجرایی جشنواره تئاتر خراسان رضوی معرفی شدند
    گام به گام تا بیست و هشتمین جشنواره‌ی تآتر خراسان رضوی [رضوان]

    دبیران تخصصی و اجرایی جشنواره تئاتر خراسان رضوی معرفی شدند

    طی حکمی از سوی آرش خیرآبادی، دبیر بیست و هشتمین جشنواره تئاتر خراسان رضوی، مرتضی ملتجی به عنوان دبیر تخصصی  و نیز کریم جشنی به عنوان دبیر اجرایی بیست و هشتمین جشنواره تئاتر خراسان رضوی منصوب شدند.

    |

    گزارشی از روندِ شکل‌گیری‌ی بیست و هشتمین جشنواره‌ی تئاترِ خراسان رضوی [رضوان]

بیست و هشتمین جشنواره‌ی تئاتر خراسان رضوی در یک نگاه
    گزارشی از روندِ شکل‌گیری‌ی بیست و هشتمین جشنواره‌ی تئاترِ خراسان رضوی [رضوان]

    بیست و هشتمین جشنواره‌ی تئاتر خراسان رضوی در یک نگاه

    به گزارش روابط عمومی بیست و هشتمین جشنواره‌ی تآتر خراسان رضوی، آرش خیرآبادی، دبیر جشنواره، گزارشی از روندِ شکل‌گیری‌ی جشنواره‌ی رضوان منتشر کرد.

    |

    هم‌زمان با قرار گرفتن در آستانه‌ی بیست و هشتمین جشنواره‌ی تئاتر استان خراسان رضوی

دور جدید فعالیت‌های رسانه‌ای در انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان رضوی
    هم‌زمان با قرار گرفتن در آستانه‌ی بیست و هشتمین جشنواره‌ی تئاتر استان خراسان رضوی

    دور جدید فعالیت‌های رسانه‌ای در انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان رضوی

    ایران تئاتر- آرش خیرآبادی، رییس جدید انجمن هنرهای نمایشی‌ی استان خراسان رضوی، یادداشتی را برای آغازِ فعالیت‌های رسانه‌ای در دوره‌ی مسوولیت‌اش، منتشر کرد.

    |

    مونولوگی تراژیک در رثای وضعیتی کُمیک

نگاهی به وضعیت نقد در تآتر خراسان
    مونولوگی تراژیک در رثای وضعیتی کُمیک

    نگاهی به وضعیت نقد در تآتر خراسان

     آرش خیرآبادی: منتقد، نمایش‌نامه‌نویس و مدرس تآتر. موجودی منقرض شده، روزی، روزگاری در تآتر خراسان، حضور داشت. دایناسوری بود عظیم‌الجثه که ظاهر خشن، پوستِ زمخت و چهره‌ی ترسناکی داشت. چشم‌های‌اش گویی ...

    |

    نظرات کاربران